literacki blog Adriana Szarego

wtorek, 3 lipca 2018

Biedermeier


Czasami piszę wiersze. Czasami ktoś wykorzystuje moje wiersze do celów naukowych. To bardzo miłe. O wierszach z pierwszego tomiku „Wianek z myśli” (2007) pisali moi zaprzyjaźnieni badacze, związani z UMCS-em w Lublinie: pani prof. Maria Wojtak, pani prof. Dorota Filar i pan prof. Ryszard Tokarski. Lubelska maturzystka wykorzystywała wiersze z drugiego tomu „CV” (2011) w swojej prezentacji na ustnym egzaminie maturalnym z języka polskiego. Na temat wierszy z tomu „Abecedarium” (2012) pisał krytyk literacki Leszek Żuliński, o „Heurezie” (2013) - poeta Dawid Jung, a o „Horoskopach” (2015) radomska dziennikarka Karolina Mroczek. O ile mnie pamięć nie myli, kiedyś pewna studentka kulturoznawstwa pisała pracę licencjacką na temat moich warsztatów literackich i antologii powarsztatowych. W tym roku szkolnym, maturzysta „Kopernika”, młody poeta, finalista Olimpiady Literatury i Języka Polskiego, Maciej Bujanowicz przygotował olimpijską pracę, pod kierunkiem mojej koleżanki polonistki Małgorzaty Król, w której wspomniał o wierszu „Biedermeier” (Apel do Karusi z „Romantyczności” Adama Mickiewicza) z mojego ostatniego tomu „Dekontaminacja” (2017). Za zgodą Maćka, zamieszczam na blogu stosowny fragment. Tekst wiersza dostępny tutaj.


Na zdjęciu z Maciejem Bujanowiczem podczas jego wieczoru w kawiarni "CieKawa"
fot. Kacper Wołek

Żywe ślady twórczości romantycznego wieszcza możemy odnaleźć nawet w naszym najbliższym otoczeniu. Radomski poeta i wykładowca akademicki Adrian Szary  w jednym ze swoich tomików pt. Dekontaminacja sięga po romantyczną tradycję literackąW wierszu Biedermeier[1] w pierwszych wersach za pomocą apostrofy: „Piękna Karolino ta z Romantyczności”[2] czyni widoczną aluzję do ballady Mickiewicza. Utwór ma charakter  apelu skierowanego do Mickiewiczowskiej bohaterki. Podmiot liryczny sugeruje dziewczynie, aby oddzieliła się od przeszłości i  przypomina jej, że nie ma wpływu na minione wydarzenia, bo nie jest w stanie ich zmienić. Wskazówek udziela jej w sposób koleżeński i wyrozumiały, dając jej nadzieję i zwraca uwagę, że jest młodą osobą i pomimo doznanego cierpienia ma jeszcze w życiu szansę doświadczyć prawdziwej, szczęśliwej miłości. Podmiot liryczny zdaję sobie sprawę, że w XXI wieku „zwycięża mędrców szkiełko oko”[3] i wie, że romantyczna bohaterka jest niepasującym elementem do współczesnej epoki, dlatego nie umie się w niej odnaleźć. W ostatniej strofie wiersza poeta odważnie ocenił współczesne czasy w słowach: „wstydem jest tęsknić kochać cierpieć płakać”[4]. Ten krytyczny osąd skłania nas do refleksji nad własnym postępowaniem, czy rzeczywiście sami nie uważamy okazywania uczuć za powód do wstydu. Za pomocą wyliczenia autor pokazuje nam, jak wiele uczuć chowamy za maską obojętności. Zwrócić należy uwagę również na imię głównej bohaterki wiersza - Karoliny. To współczesny odpowiednik imienia romantycznej Karusi. Jest to bezpośrednie nawiązanie poprzez wprowadzenie do utworu współczesnej wersji Mickiewiczowskiej bohaterki. Aluzja ta podkreśla uniwersalność poglądów Mickiewicza zawartych w balladzie Romantyczność. Wiersz Adriana Szarego to kolejny przykład wyraźnie zaznaczający, że dzieła wybitnego polskiego romantyka nie należą do archiwum literatury, lecz są znakomitym materiałem i w oparciu o jego dorobek można nadal poruszać aktualne problemy takie chociażby jak  konflikt pomiędzy uczuciami a rozumem, który leży w naturze ludzkiej pomimo upływającego czasu. Co prawda to, że coraz więcej osób opowiada się po stronie „szkiełka i oka” niepokoi, ale okazuje się, że nawet w epoce współczesnych racjonalistów nie brakuje wyznawców poglądów Mickiewicza, którzy mają serce i patrzą w serce.




[1] Adrian Szary, Dekontaminacja, Radom 2017, s.6. Dostępne również na: http://szarowki.blogspot.com/2016/04/apel-do-karusi-z-romantycznosci-adama.html  (dostęp:02.11.2017r.).
[2] Tamże, s.6.
[3] Tamże, s.6.
[4] Tamże, s.6.